IDENTYFIKACJA ZAGROŻEŃ / TYPÓW FILTRÓW

Substancje niebezpieczne mogą być obecne w powietrzu w postaci cząstek (stałych lub ciekłych), pary lub gazu. W pewnych warunkach mogą występować w więcej niż jednej postaci jednocześnie (np. podczas malowania natryskowego). Dla dobrania odpowiedniego filtra, kluczowa zatem jest identyfikacja substancji w powietrzu.

Zanieczyszczenia cząsteczkowe

• Cząstki stałe:
  cząstki materiału stałego, w tym aerozole, pyły, włókna, dymy i opary, np. włókna azbestowe, cząsteczki spalin i opary silnika, pył i opary ołowiu, pył kamienny i drzewny, dymy spawalnicze, dym, zarodniki grzybów, wirusy, mąka i pyłki.
• Cząsteczki cieczy:
  drobne rozpylacze, mgiełki i aerozole składające się z małych kropelek cieczy, np. rozpylane ciecze: farby, pestycydy, mgły: kwas chromowy, płyny do cięcia, mgły olejowe.

Zanieczyszczenia gazowe

• Pary:
  gazowa forma ciał stałych lub cieczy, np. opary rozpuszczalników, opary rtęci itp.
• Gazy:
  np. cyjanowodór, chlor, spaliny silnikowe, gazy ściekowe, tlenek węgla, dwutlenek węgla

RODZAJE FILTRÓW:

• Filtry cząsteczkowe - dodatkowo oznaczone "R" lub "NR" (wielokrotnego lub jednorazowego użytku)
• Filtry gazowe/parowe
• Filtry łączone

FILTRY CZĄSTECZKOWE

Filtry cząstek zatrzymują cząstki (aerozole stałe i ciekłe, w tym kurz, mgłę, dym, mikroorganizmy) z przepływającego powietrza. Filtry cząstek są klasyfikowane według ich wydajności i są oznaczone literą „P”, po której następuje liczba wskazująca wydajność lub poziom zapewnianej ochrony.

Klasyfikacja filtrów cząstek zgodnie z normą EN 143: klasa 1, 2 lub 3.

Istnieją również filtry certyfikowane zależnie tylko z urządzeniami filtrowentylującymi (np. CleanAIR® AerGO®) zgodnie z normą EN 12 941 i są wówczas oznaczone „P R SL” zamiast P3. 

FILTRY GAZOWE / PAROWE

Filtry te są przeznaczone do usuwania gazów lub oparów zgodnie ze specyfikacją producenta. Filtry gazowe / parowe są klasyfikowane według ich pojemności i rodzaju substancji, przeciwko którym mogą być stosowane. Ich pojemność odnosi się do tego, ile określonego zanieczyszczenia mogą wchłonąć (zmierzonego w teście laboratoryjnym w ustalonych warunkach). Ogólnie rzecz ujmując, możemy powiedzieć, że filtry gazowe klasy 2 mogą być stosowane w wyższych stężeniach lub przez dłuższy czas niż filtry klasy 1.

FILTRY KOMBINOWANE 

Filtry kombinowane zapewniają ochronę zarówno przed niebezpiecznymi gazami i oparami, jak i cząsteczkami.

Ważne uwagi:

• Filtry cząstek stałych nie chronią przed gazem ani parą.
• Filtry gazu/pary nie chronią przed cząstkami.
• Żadnego typu filtra nie można stosować w atmosferach z niedoborem tlenu.
• Należy pamiętać, że filtry cząstek stałych nie są skuteczne w przypadku mgły lub rozpylania rozpuszczalników organicznych.

JAK DŁUGO WYTRZYMUJE FILTR?

Żywotność filtra zależy od jego rozmiaru (czynnej powierzchni materiału filtracyjnego cząstek stałych i/lub objętości węgla drzewnego) i warunków użytkowania, a zatem następujących czynników:

• Rodzaju, właściwości i stężenia zanieczyszczeń
• Objętości oddechowej i szybkości pracy użytkownika filtra
• Wilgotności powietrza
• Temperatury

Podawane czasem przez producentów minimalne czasy przebicia są zatem przeznaczone wyłącznie do testów laboratoryjnych w znormalizowanych warunkach. Nie dają wskazówek na temat możliwego czasu eksploatacji filtra w praktycznym użytkowaniu, ponieważ jest on zależny od dużej liczby zmiennych czynników. Możliwe czasy eksploatacji mogą się zatem różnić od czasów przebicia określanych np. w instrukcjach użytkowania.

Jak rozpoznać koniec okresu eksploatacji?

• Filtr cząstek stałych: zwiększony opór oddychania przez filtr, spadek przepływu powietrza lub uruchomienie alarmu „niskiego przepływu powietrza” w przypadku stosowania w połączeniu z urządzeniem nawiewowym.
• Filtry gazowe: wyczuwalny smak lub zapach zanieczyszczenia.*
• Filtry łączone: wyczuwalny smak lub zapach zanieczyszczenia i/lub zwiększony opór oddychania filtra.* Wyczuwalny smak lub zapach zanieczyszczenia i/lub spadek przepływu powietrza lub uruchomienie alarmu „niskiego przepływu powietrza” w przypadku stosowania w połączeniu z urządzeniem filtrowentylacyjnym.
  * Nie dotyczy sytuacji, gdy zanieczyszczenie ma właściwości ostrzegawcze niskiego poziomu

OGÓLNE OGRANICZENIA STOSOWANIA SPRZĘTU FILTRUJĄCEGO

Nie stosować w następujących środowiskach lub sytuacjach:

• Atmosfera z niedoborem tlenu, tj. < 17%. (Uwaga! Poszczególne kraje mogą stosować własne limity niedoboru tlenu)
• Atmosfera wyłącznie z tlenem lub wzbogacona tlenem.
• W atmosferach, w których stężenia toksycznych zanieczyszczeń (rodzaj, właściwości, stężenie i skład niebezpiecznego czynnika) są nieznane.
• Stężenia zanieczyszczeń stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia (IDLH).
• W słabo wentylowanych obszarach lub przestrzeniach zamkniętych, takich jak pojemniki, zbiorniki, małe pomieszczenia, tunele lub statki.
• Atmosfera z mieszanymi substancjami chemicznymi (z wyjątkiem odpowiednio dobranego filtra wielogazowego, np. filtra ABEK).
• Filtry, które wykazują oznaki uszkodzenia.
• Gazy, opary i cząstki, których nie można usunąć za pomocą filtra.

UWAGA!
Należy znać zagrożenia występujące w otoczeniu, wymagania dotyczące pracy i warunki zewnętrzne. Ponadto należy wziąć pod uwagę poziom ochrony wymagany przez respirator, a także rodzaj i poziom ochrony niezbędnego filtra.

Należy natychmiast opuścić obszar, jeśli:

• opór oddechowy zauważalnie wzrasta
• zaczęły pojawiać się zawroty głowy
• czujesz zapach, smak lub podrażnienie spowodowane zanieczyszczeniem
• respirator jest uszkodzony

Upewnij się, że:

• wybrany respirator jest prawidłowo dopasowany
• jeśli obecne są zarówno gazy, jak i cząstki, należy użyć filtra łączonego, aby odfiltrować zarówno gazy, jak i cząstki.

Ograniczenia dotyczące filtrów specjalnych:

• Filtry AX są przeznaczone wyłącznie do użytku jednozmianowego.
• Filtry CO są przeznaczone wyłącznie do jednorazowego użytku. Należy je zutylizować po użyciu.
• Obowiązują specjalne wytyczne zgodnie z lokalnymi przepisami.
• Filtry Hg można stosować maksymalnie przez 50 godzin.
• Filtry NO są przeznaczone wyłącznie do użytku jednozmianowego. Należy je zutylizować po użyciu.
• Filtry typu Reactor: należy stosować specjalne wytyczne zgodnie z lokalnymi przepisami.

Pełna oferta filtrów, pochłaniaczy i filtrów kombinowanych na stronie: https://anco.com.pl/pl/c/Filtry-i-pochlaniacze/45 

Należy pamiętać, że informacje zawarte w tym przewodniku mają charakter wyłącznie informacyjny, a zatem odpowiedzialność za prawidłowy wybór filtra spoczywa na specjalistach ds. zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy. Niniejszy przewodnik należy stosować wyłącznie w powiązaniu z ogólną wiedzą na temat higieny pracy.